Informacje podstawowe

Chiny są największym partnerem handlowym Polski w Azji pod względem wartości wymiany handlowej ogółem oraz wielkości importu, natomiast Polska jest największym partnerem Chin w Europie Środkowo-Wschodniej. Wielkość importu z Chin w 2015 r. stanowiła aż 11,6%  całkowitego importu do Polski. Wartość eksportu polskich dóbr do Chin pozostaje relatywnie niska, stanowiąc zaledwie 1% polskiego eksportu ogółem, przez co kraj ten był dopiero na 21. miejscu pod względem wielkości polskiego eksportu w 2015 r.

  1. Podstawy prawno-traktatowe

Stosunki gospodarczo-handlowe między Polską a Chinami reguluje szereg dokumentów, z których najważniejsze to:

  • Umowa między Rządem PRL a Rządem ChRL w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, zawarta w Pekinie 7 czerwca 1988 r.
  • Umowa między Rządem PRL a Rządem ChRL w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji, zawarta w Pekinie 7 czerwca 1988 r.
  • Umowa o współpracy naukowo-technicznej, podpisana w Pekinie 13 kwietnia 1995 r.
  • Umowa między Rządem PRL a Rządem ChRL o cywilnej komunikacji lotniczej, podpisana w Pekinie 20 czerwca 1986 r.
  • Umowa między Ministerstwem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej RP a Ministerstwem Rolnictwa ChRL o współpracy gospodarczej i naukowo-technicznej w dziedzinie rolnictwa i gospodarki żywnościowej, podpisana w Poznaniu 21 września 2015 r.
  • Porozumienie o współpracy w zakresie wzajemnego uznawania badań, certyfikatów i znaków zgodności wyrobów zawarte między Polskim Centrum Badań i Certyfikacji RP i Państwowym Zarządem Kontroli Towarów Eksportowanych i Importowanych ChRL, podpisane w Pekinie 15 grudnia 1995 r. (nie weszła w życie).
  • Umowa między Rządem RP a Rządem ChRL o współpracy w transporcie morskim (październik 1996, Warszawa),
  • Porozumienie o współpracy w dziedzinie ochrony środowiska między Ministerstwem Ochrony Środowiska, Zasobów naturalnych i Leśnictwa RP a krajową Agencją Ochrony Środowiska ChRL (podpisane 2 grudnia 1996 roku),
  • Umowa między Rządem RP a Rządem ChRL o współpracy gospodarczej podpisana 8 czerwca 2004 r. w Warszawie. W oparciu o Umowę utworzono wspólną komisję ds. współpracy gospodarczej. Umowa jest dostosowana do prawa Unii Europejskiej, weszła w życie 27 kwietnia 2005 r.

  1. Dane statystyczne dotyczące polsko – chińskiej wymiany handlowej

Polsko-chińska wymiana towarowa w ostatnich latach (dane w mld euro)

  2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015*

 

Eksport

0,86 1,05 1,22 1,34 1,35 1,59 1,68 1,82
Import 11,46 9,98 12,61 13,24 13,68 14,62 17,56 20,33
Obroty 12,33 11,03 13,84 14,59 15,04 16,21 19,24 22,15
Saldo - 10,59 - 8,93 - 11,38 - 11,89 - 12,32 - 13,02 - 15,87 - 18,51

*dane z 2015 roku są danymi wstępnymi, żródło: GUS


  1. Główne trendy w wymianie handlowej w 2015 roku
  • W 2015 r. eksport z Polski do Chin osiągnął 1,82 mld euro (wzrost o 8 %) a import z Chin 20,33 mld euro (wzrost o 16 %). Ujemne saldo handlu z Chinami wyniosło 18,51 mld euro i było wyższe o ponad 2,6  mld euro w por. do roku 2014.

 

  • Obroty z Chinami wzrosły o blisko 15 % osiągając poziom 22,15 mld euro. Import z Chin ma największy udział w tworzeniu deficytu handlowego Polski, na drugim miejscu znalazła się Rosja (podobnie w 2014 r.).

 

  • W 2015 roku Chiny zajęły w polskim imporcie drugie miejsce (20 mld euro), pozostając za Niemcami (40 mld euro). Eksport do Chin stanowił 1,0 % całkowitej wartości polskiego eksportu (bez zmian) co stanowi 21 miejsce w polskim eksporcie.

 

  • W 2014 roku pod względem obrotów handlowych z Chinami Polska zajmuje 8 miejsce w Unii Europejskiej, za Niemcami, Wielką Brytanią, Holandią, Francją, Włochami, Hiszpanią oraz Belgią, a także zajmuje 1 miejsce w Europie Środkowo Wschodniej przed Czechami, Węgrami, Rumunią oraz Słowacją.

 

  • W 2014 r. do Chin wyeksportowało towary 2431 zarejestrowanych w Polsce firm (wzrost o 289 firm), natomiast liczba importerów z tego obszaru wyniosła 24598 (wzrost o 2142 firm).

 

  • Eksport z Polski do Chin w okresie 2008 – 2015 wzrósł ponad dwukrotnie (natomiast import z Chin do Polski wzrósł blisko dwa razy). Polski eksport do Chin jest około 4-krotnie wyższy od eksportu do Japonii i Korei a 14-krotnie większy niż na Tajwan, choć wszystkie te kraje mają podobną strukturę handlu z Polską.

 

Najważniejsze towary w eksporcie z Polski do Chin w okresie styczeń - sierpień 2015 r.

 

Działy CN

Eksport [tys. USD] (GUS]

Eksport [tys. USD] [NBS]

Miedź i wyroby z miedzi

687 379 

751 479

Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne oraz ich części

287 167

482 816

Maszyny i urz. elektr. oraz ich części, rejestratory i odtwarz. dźwięku, obrazu i dźwięku, ich części i akcesoria

218 753

346 192

Meble, pościel, materace, lampy, reklamy świetlne, budynki prefabrykowane

129 449

149 558

Kauczuk i wyroby z kauczuku

81 649

109 330

Tworzywa sztuczne i artykuły z nich

61 153

58 613

Pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria

56 125

213 780

Produkty mleczarskie, jaja, miód naturalny i pozostałe jadalne produkty pochodzenia zwierzęcego

46 971

45 251

Wyroby z żeliwa i stali

43 501

45 960

Przyrz. i aparatura, opt., fotograf., kinematograf., pomiar., kontr., precyzyjne, medyczne, ich części i akcesoria

39 274

72 283

Źródło: opracowanie Wydziału Ekonomicznego Ambasady RP w Pekinie na podstawie danych GUS oraz National Bureau of Statistics of China

 

Najważniejsze towary w imporcie z Chin do Polski w okresie styczeń - sierpień 2015 r.

 

Działy CN

Import [tys. USD] [GUS]

Import [tys. USD] [NBS]

 

 

 

Maszyny i urz. elektr. oraz ich części, rejestratory i odtwarz. dźwięku, obrazu i dźwięku, ich części i akcesoria

7 488 429

2 892 678

Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne oraz ich części

4 938 000

3 006 248

Odzież i dodatki odzieżowe, inne niż z dzianin

975 258

568 599

Zabawki, gry i artykuły sportowe, ich części i akcesoria

873 759

237 281

Meble, pościel, materace, lampy, reklamy świetlne, budynki prefabrykowane

840 550

948 068

Odzież i dodatki odzieżowe, z dzianin

743 920

530 449

Przyrz. i aparatura, opt., fotograf., kinematograf., pomiar., kontr., precyzyjne, medyczne, ich części i akcesoria

568 910

1 577 288

Obuwie, getry i wyroby podobne, ich części

550 594

308 325

Wyroby z żeliwa i stali

488 771

320 320

Tworzywa sztuczne i artykuły z nich

471 722

314 994

Źródło: opracowanie Wydziału Ekonomicznego Ambasady RP w Pekinie na podstawie danych GUS oraz National Bureau of Statistics of China


  1. Obszar wzajemnych inwestycji

 

Według danych Narodowego Banku Polskiego polskie inwestycje bezpośrednie w Chinach w 2014 r. wyniosły 600 tys. USD, natomiast stan należności z tytułu polskich inwestycji w Chinach na koniec 2014 r. wyniósł 82,6 mln USD. Wśród największych polskich firm działających w Chinach można wymienić: PZL Świdnik (montaż i dystrybucja cywilnych śmigłowców, Jiujiang, Jiangxi), Selena (zakłady produkcyjne produktów chemii budowlanej, Foshan, Guangdong oraz Nantong, Jiangsu), Maflow Poland (produkcja przewodów klimatyzacyjnych i przewodów gumowych, Dalian, Liaoning), Rafako (zakład produkcji maszyn dźwigowych i energetycznych, Zhangjiakou, Hebei), Kopex (zakład produkcyjne maszyn górniczych, Taian, Shandong), Fakro (fabryka okien dachowych i schodów strychowych, Jiaonan, Shandong), Fasing (zakład produkujący łańcuchy górnicze, Shandong). Większość polskich firm prowadzi działalność produkcyjną w Chinach poprzez spółki joint venture z partnerem chińskim. Najstarszą spółką tego typu, utworzoną w 1951 roku, jest Chińsko-Polskie Towarzystwo Okrętowe Chipolbrok.

 

Według danych NBP w 2014 r. napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich do Polski wyniósł 90,6 mln USD, natomiast stan zobowiązań z tytułu chińskich inwestycji bezpośrednich w Polsce wyniósł na koniec 2014 roku 179,3 mln USD. Wśród największych chińskich inwestorów w Polsce można wymienić: LiuGong Machinery (przejęcie od Huty Stalowa Wola działu produkcji maszyn budowlanych), Tri-Ring Group Co. (przejęcie Fabryki Łożysk Tocznych w Kraśniku), Haoneng Packaging (zakład produkcji naklejek na napoje i produkty żywnościowe w Skawinie), TCL Corporation (produkcja telewizorów i monitorów LCD w Żyrardowie), TPV Technology (produkcja telewizorów i monitorów LCD w Gorzowie Wielkopolskim), Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie notowane są akcje trzech chińskich spółek: Peixin International Group N.V. (chińska spółka, która projektuje, produkuje i sprzedaje maszyny do produkcji artykułów higienicznych codziennego użytku), JJ Auto CG (chińska spółka produkująca części do ciężarówek, samochodów dostawczych, pojazdów budowlanych i maszyn ciężkich), Fenghua SoleTech (chińska spółka, która jest producentem i specjalizuje się w produkcji podeszw do butów sportowych i codziennych dla światowych marek obuwniczych). W Polsce działają również chińskie banki: Bank of China, Industrial and Commercial Bank of China, China Exim Bank.


  1. Polskie produkty w Chinach – trendy i przewidywania

Polskie artykuły rolno-spożywcze stanowią coraz ważniejszy sektor uzupełniający naszą ofertę eksportową. Sprzedaje się głównie mleko i produkty mleczne (serwatka i inne). Pewną niszę na rynku zdobyły także słodycze z Polski. Chińczycy chętnie kupują polski drób – eksport tego towaru wzrasta co roku o średnio 15-20%. Dotkliwym ciosem dla polskich producentów wieprzowiny był zakaz importu wieprzowiny ( ASF ) , który wszedł w życie w 2014 roku i  wykluczył z rynku wszystkich polskich producentów wieprzowiny). Teraz czekamy na chińską decyzję o „regionalizacji” co pozwalałoby producentom z15 polskich województw na sprzedaż wyrobów do Chin.

 

Zakłady w Chinach przerabiają rocznie od kilkudziesięciu do nawet kilkuset ton bursztynu. Aż 65% polskich zasobów tego „bałtyckiego złota” sprzedawane jest na rynku chińskim. Pomimo, że jego cena w ostatnich pięciu latach wzrosła aż dziesięciokrotnie to zapotrzebowanie na bursztyn stale rośnie, wraz z bogaceniem się tutejszego społeczeństwa. Bursztyn, uważany za jeden z siedmiu szczęśliwych kamieni Buddy, stanowi wciąż jedną z wizytówek Polski  na chińskim rynku

Perspektywicznym i wciąż rozwijającym się rynkiem jest e-commerce. Z ok. 1,3 mld Chińczyków przeszło 380 mln Chińczyków definiuje siebie jako robiących zakupy przez Internet. W 2014 r. chińscy internauci wydali na zakupy w sieci 1,3 biliona RMB co jest wartością o 70% większą niż w 2009 r. Najpopularniejszymi wyrobami kupowanymi przez Internet w 2014 r. były artykuły dla dzieci (32%). Kolejne były produkty związane z pielęgnacją ciała i urodą (25%), które niewiele wyprzedzały produkty ekologiczne oraz żywność organiczną (24%). Warto podkreślić, że 90% zakupów internetowych w Chinach odbywa się przez platformy sprzedażowe. Chińczycy zdecydowanie zaczęli preferować kupno od oficjalnych dystrybutorów niż innych internautów. Obecnie na platformach e-commerce najwięcej produktów „Made in Poland” możemy znaleźć w kategorii artykuły spożywcze: głównie mleko i artykuły mleczarskie, soki owocowe, słodycze, w tym herbatniki, alkohole, płatki śniadaniowe.

Perspektywiczne obszary współpracy gospodarczej Polski z Chinami to przede wszystkim:

  • ochrona środowiska,
  • przemysł metalurgiczny (eksport miedzi),
  • przemysł maszynowy,
  • energetyka (współpraca w zakresie produkcji energii odnawialnej i urządzeń do produkcji energii odnawialnej, w tym paneli fotowoltaicznych, Chiny są jednym z największych światowych producentów tego rodzaju urządzeń, a w Polsce pozyskiwanie energii elektrycznej pochodzącej z promieniowania słonecznego również stanowi dziedzinę rozwojową),
  • przemysł samochodowy – dostawy części zamiennych i wyposażenia samochodów do Chin,
  • przemysł chemiczny,
  • przemysł rolno-spożywczy (eksport towarów masowych, produktów spożywczych, alkoholi i napojów, urządzeń dla rolnictwa),
  • budownictwo ( w tym materiały budowlane i produkty – materiały do wykańczania wnętrz); przemysł meblarski,
  • górnictwo (maszyny górnicze, sprzęt metanometryczny, inne urządzenia bezpieczeństwa pracy),
  • produkcja samolotów specjalistycznych w Chinach i eksport takich samolotów do Chin,
  • przemysł papierniczy,
  • przemysł kosmetyczny,
  • produkty luksusowe,
  • konserwacja zabytków.

Źródła: PAIiIZ, Ministerstwo Rozwoju, informacje prasowe